Tansiyon Nedir? Tansiyon Belirtileri Nelerdir?

genel bakış

Tansiyon, kanın damarlarınızdan geçerken uyguladığı basınçtır ve sağlığınızın en temel göstergelerinden biridir. Düzenli şekilde takip edilmemesi durumunda, kalp ve damar hastalıklarına kapı aralamış olabilirsiniz.

Tansiyonun normalin üstünde veya altında olması ciddi sağlık sorunlarına işaret edebilir. Bu nedenle, tansiyonun ne olduğunu ve belirtilerini bilmek önemlidir.

Tansiyon ölçümünde büyük tansiyonun değeri 120mmHg, Küçük tansiyonun değeri 80mmHg ideal olan tansiyon değerleridir.

Tansiyon Nedir?

Tansiyon, kanın damar duvarlarına yaptığı basınç olarak tanımlanır. Kalbin her kasılması ve gevşemesi sırasında damarlarınızda farklı basınçlar oluşur;

işte bu basınçlar sistolik ve diastolik olarak ölçülür. Bunları açıklayacak olursak:

• Sistolik tansiyon: Kalbin kasıldığı anda damar duvarına uygulanan basınçtır. Bu, genellikle tansiyon ölçümünde görülen ilk (üst) değerdir. Örneğin, 120/80 mmHg değerinde 120, sistolik tansiyondur.

• Diastolik tansiyon: Kalbin gevşediği anda damar duvarındaki basınçtır. Ölçümde ikinci (alt) değeri temsil eder. Örneğin, 120/80 mmHg’de 80, diastolik tansiyondur.

Normal Tansiyon Değerleri Nelerdir?

1. 120/80 mmHg civarında kabul edilir.

2. Yüksek tansiyon (hipertansiyon): 140/90 mmHg ve üzeri

3. Düşük tansiyon (hipotansiyon): 90/60 mmHg ve altı

Tansiyon değerlerinin yüksek veya düşük olması genellikle ciddi sağlık problemlerinin habercisi olabilir. Daha iyi anlamanız adına tabloya göz atabilirsiniz:

Tansiyon Belirtileri Nelerdir?

Tansiyon dengesizliği, yani yüksek veya düşük tansiyon, vücutta farklı belirtilerle kendini gösterebilir. Bu belirtileri bilmek olası sağlık problemlerinin önüne geçmek için önemlidir.

Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon) Belirtileri

Yüksek tansiyon genellikle “sessiz katil” olarak bilinir çünkü çoğu zaman belirti vermez. Ancak bazı kişilerde şunlar görülebilir:

• Baş ağrısı (özellikle sabah saatlerinde ve ense kısmında).

• Baş dönmesi durumu

• Burun kanaması

• Bulanık görme veya çift görme

• Göğüs ağrısı

• Yorgunluk ve nefes darlığı

• Çarpıntı

UYARI: Belirtiler genellikle tansiyon çok yükseldiğinde ortaya çıkar. Düzenli ölçüm yapmadan yüksek tansiyonu anlamak sizin için zor olabilir.

Düşük Tansiyon (Hipotansiyon) Belirtileri

Düşük tansiyon, organlara yeterli kan gitmediğinde sorun yaratabilir. Yaygın belirtiler şunlardır:

• Baş dönmesi veya bayılma hissi

• Bulanık görme

• Yorgunluk, halsizlik

• Konsantrasyon zorluğu

• Hızlı veya yüzeysel nefes alma

• Soğuk, nemli cilt

• Mide bulantısı

Büyük Tansiyon Kaç Olmalıdır?

Kalp her kasıldığında kan damarlarınızdan geçer ve damar duvarına bir basınç uygular; işte bu basınç sistolik veya büyük tansiyon olarak adlandırılır.

Basit anlatımla, tansiyon ölçümü sonucunda büyük tansiyonun 120mmHg ve 130mmHg arasında olması beklenmelidir. 14 ve üzeri sonuçlar yüksek tansiyon sınıfına girer.

Küçük Tansiyon Kaç Olmalıdır?

Kalp her gevşediğinde damarlarınızda hâlâ bir basınç vardır; bu basınç diastolik veya küçük tansiyon olarak adlandırılır.

Tansiyon ölçümü sonucunda ideal küçük tansiyonun 60mmHg ve 80mmHg arasında olması gerekir. 60 altındaki değer düşük tansiyon sınıfına girer.

Tansiyon Kaç Olursa Tehlikeli Olur?

Tansiyonun tehlikeli seviyeleri, hem büyük (sistolik) hem de küçük (diastolik) tansiyon için farklı sınırlar içerir. Bu seviyeler, kalp ve damar sağlığınız açısından ciddi risk oluşturabilir.

Büyük Tansiyon (Sistolik) Tehlikeli Seviyeler

• ≥ 180 mmHg → ani ve ciddi sağlık riskleri (inme, kalp krizi, organ hasarı)

• Bu seviyelerde derhal doktora başvurulması gerekir.

Küçük Tansiyon (Diastolik) Tehlikeli Seviyeler

• ≥ 120 mmHg → ciddi hipertansiyon ve komplikasyon riski

• Bu durumda da acil tıbbi müdahale şarttır.

Düşük Tansiyonun Tehlikeli Seviyeleri

• Sistolik ≤ 90 mmHg veya Diastolik ≤ 60 mmHg

• Organlara yeterli kan gitmemesi nedeniyle baş dönmesi, bayılma, böbrek veya beyin fonksiyonlarında sorunlar oluşabilir.

Tansiyonu Ne Yükseltir?

Tansiyonun yükselmesine (hipertansiyona) yol açabilecek birçok faktör vardır. Bunlar hem yaşam tarzı hem de sağlık durumuyla ilgilidir. Başlıca etkenleri sıralayalım:

1. Beslenme Alışkanlıkları

• Fazla tuz tüketimi: Sodyum, vücutta su tutulmasına ve tansiyonun yükselmesine yol açar.

• Aşırı işlenmiş gıda ve hazır gıdalar: Konserve, paketli gıda ve fast food yüksek sodyum içerir.

• Fazla kırmızı et ve yağlı besinler: Damar sağlığını olumsuz etkileyerek tansiyonu yükseltebilir.

2. Yaşam Tarzı

• Hareketsiz yaşam: Düzenli egzersiz yapılmaması tansiyonun yükselmesine zemin hazırlar.

• Stres ve yoğun iş temposu: Uzun süreli stres, adrenalin ve kortizol salgısını artırarak tansiyonu yükseltebilir.

• Zararlı Tüketimler: Aşırı alkol tüketimi ve sigara kullanımı damar sertliğine ve tansiyon artışına neden olur.

3. Sağlık ve Genetik Faktörler

• Obezite: Fazla kilo kalbin daha fazla çalışmasına ve basıncın yükselmesine yol açar.

• Genetik yatkınlık: Ailede hipertansiyon öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.

• Böbrek veya hormon hastalıkları: Böbrek yetmezliği, tiroid veya adrenal bez problemleri tansiyonu yükseltebilir.

Yalancı Tansiyon Nedir?

Yalancı tansiyon, gerçek kan basıncını doğru şekilde yansıtmayan ölçümlere verilen addır. Yani tansiyon ölçümü sırasında çıkan değerler gerçek tansiyondan farklı olur, bu da yanlış değerlendirmelere yol açar.

Yalancı Tansiyona Neden Olan Durumlar

1. Yanlış Ölçüm Tekniği:

• Manşetin çok geniş veya sıkı takılması.

• Koldaki pozisyonun yanlış olması (kalp seviyesinin üzerinde veya altında)

2. Stres veya heyecan: Ölçüm öncesinde kişi heyecanlı veya gerginse tansiyon geçici olarak yükselir.

3. Kahve, sigara veya egzersiz sonrası ölçüm: Kısa süre önce yapılan aktiviteler tansiyonu etkileyebilir.

4. Yanlış manşet boyutu: Çok küçük veya çok büyük manşet kullanılması ölçümü etkiler.

Yüksek ve Düşük Tansiyon Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tansiyon Olup Olmadığını Nasıl Anlarız?

Tansiyonunuzun yüksek olup olmadığını bazı yaygın belirtiler sayesinde anlayabilirsiniz. Bu belirtiler: baş ağrısı, baş dönmesi, bulanık görme, çarpıntı ve nefes darlığı olabilir.

Yaşa Göre Tansiyon Kaç Olmalı?

1. Çocuklarda tansiyon:

• 1–5 yaş: 95/65 mmHg

• 6–12 yaş: 105/70 mmHg

• 13–18 yaş: 115/75 mmHg

2. Yetişkinlerde Tansiyon:

• İdeal: 120/80 mmHg

• Yüksek tansiyon (hipertansiyon): ≥ 140/90 mmHg

• Düşük tansiyon (hipotansiyon): ≤ 90/60 mmHg

3. Yaşlılarda Tansiyon:

• 65 yaş ve üzeri kişilerde hafif yüksek tansiyon (sistolik 130–140 mmHg) kabul edilebilir, çünkü damar elastikiyeti azalır.

• Düşük tansiyon (sistolik < 110 mmHg) düşme ve bayılma riskini artırabilir.

Tansiyonu En Hızlı Ne Düşürür?

• Su Tüketimini arttırın. Bu sayede vücuttaki fazla tuz dışarı atılarak tansiyonun düşmesine yardımcı olabilir.

• Tansiyonu düşürmek için düzenli yapılan egzersizlerde faydalı olabilir (Uzun vadede).

• Baş veya enseye soğuk kompres uygulanabilir.

• Doktor gözetiminde hızlı etkili tansiyon düşürücü ilaçlar.

Maden suyu tansiyonu düşürür mü?

Maden suyu genellikle tuz (sodyum) içerir. Sodyum, vücutta su tutulmasına neden olarak tansiyonu artırabilir. Yüksek tansiyon için fazla maden suyu tüketmek zararlı olabilir.

Tansiyonu Ne Tetikler?

• Fazla tuz tüketimi: Sodyum vücutta su tutulmasına yol açar ve tansiyonu yükseltir.

• Dengesiz beslenme ve fazla kırmızı et: Damar sağlığını olumsuz etkileyerek tansiyonu artırabilir.

• Hareketsizlik: Düzenli egzersiz yapılmaması tansiyonun yükselmesine zemin hazırlar.

kaynak: https//www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension